Karcinom žučne kese je izuzetno rijedak rak. Kada ga dijagnosticiramo, u 70% slučajeva udružen je sa prisustvom kamenaca u žučnoj kesi. Kamenci mogu da budu uzrožnik ove neoplazme, pošto je rizik maligne degeneracije u korelaciji sa vremenom prisustva kamenca u žučnoj kesi.

Obično se javlja kod starijih osoba i dva puta češće kod muškaraca, kao što se može očekivati po učestalosti pojavljivanja kamenaca u žučnoj kesi. Najčešće se radi, gledano patohistološki, o adenokarcinomima. Nažalost, širenje ovakvih tumora je brzo, direktnom invazijom u jetru, limfne žlijezde ispod jetre i pluća. Samo u pojedinačnim slučajevima kada je karcinom slučajni nalaz nakon odstranjivanja žučne kese (zbog kamenaca ili upale), nalazi se tumor lokaliziran samo na žučnu kesu.

Najčešći simptom

Najčešći simptom oboljenja je bol vrlo sličan bolu kod postojanja kamenaca u žučnoj kesi; isti su prisutni u 70% takvih bolesnika, nešto su ipak stalniji. Začepljenje tumorom kanala žučne kese  (koji vodi žuč u dvanaestopalačno crijevo) može izazvati napad akutne upale žučne kese sa svim simptomima iste; dalje, čest simptom je obstruktivna žutica, kada bolesnik iznenada požuti. Pregledom bolesnika često se može naći tumerfakt ispod desnoga rebarnoga luka. Takav tumerfakt ljekar ne dijagnosticira kao maligni tumor ako bolesnik ima simptome akutne upale žučne kese.

Ultrazvučna dijagnostika, kompjuterizirana tomografija (CT) i/ili magnetna rezonanca (MRI), uz laboratorijske pretrage su ključ dijagnostike. UZ i CT skenovi mogu da demonstriraju granice proširenja malignoga procesa, ali češće pokažu samo kamence u žučnoj kesi. Naravno, dijagnostika se sprovede do kraja ali samo u 20 –tak% slučajeva se postavlja prijeoperativno. Najveći problem ovoga podmukloga oboljenja je upravo u težini dijagnostike zbog sličnosti simptoma kao kod kamenaca u žučnoj kesi.

Incidencija (pojavljivanje) karcinoma žučne kese se smanjuje onom brzinom kojom se povećava frekvencija operacija odstranjivanja žučne kese. Smatra se da je sa 100 izvršenih operacija odstranjivanja žučne kese zbog kamenaca, barem u jednom slučaju spriječen razvoj karcinoma.

Hirurška terapija

Terapija je isključivo hirurška. Ako se za vrijeme operacije prepozna karcinom žučne kese, treba uz odstranjivanje iste uraditi i klinasto odstranjivanje jetre u bloku oko 3-5 cm „u zdravo“.

Ukoliko je karcinom otkriven patohistološkom analizom (nakon rutinskog pregleda patologa ''pod mikroskopom'' ) odstranjene žučne kese zbog kamenaca, treba izvršiti novu operaciju koja podrazumijeva klinasto odstranjivanje jetre u bloku oko ležišta žučne kese, 3-5 cm „u zdravo“ ali i limfadenektomiju (odstranjivanje limfnih žlijezda ispod jetre).

Samo u rijetkim slučajevima, kada tumor nije došao do mišićnoga sloja žučne kese, dovoljna je prva operacija: samo odstranjivanje žučne kese.

Nažalost, radioterapija i hemoterapija imaju skroman učinak. Samo 5% bolesnika preživi 5 godina od postavljene dijagnoze i uglavnom su to pacijenti kojima je dijagnoza otkrivena za vrijeme rutinske holecistektomije (odstranjivanja žučne kese). Dakle, u ranijem stadijumu.